theorie_1617
← Alle Hoofdstukken
Inhoudsopgave

31 Zenuwstelsel en spie...
31.1. Prikkels
31.1.1. Van prikkel naar imp...
31.1.2. Verwerking: van impu...
31.1.3. Reactiesnelheid en v...
31.1.4. Oefenvragen bij 31.1
31.2. Zenuwcellen
31.2.1. Typen zenuwcellen
31.2.2. Steuncellen
31.3. Impulsgeleiding en i...
31.3.1. De synaps
31.3.2. Samenwerkende zenuwc...
31.3.3. Alcohol en drugs
31.3.4. Toetsvragen bij 31.2...
31.4. Het zenuwstelsel
31.4.1. Zenuwen
31.4.2. Het autonome zenuwst...
31.4.3. Toetsvragen bij 31.4
31.5. Centrale zenuwstelse...
31.5.1. De grote hersenen
31.5.2. Hersencentra
31.5.3. -extra- Het brein va...
31.5.4. Geheugen
31.5.5. -extra- Slapen en dr...
31.5.6. Kleine hersenen
31.5.7. Hersenstam
31.5.8. Ruggenmerg
31.5.9. -extra- Dwarslaesie
31.5.10. Toetsvragen bij 31.5
31.6. Reflexen
31.6.1. Regelende reflexen
31.6.2. Beschermende reflexe...
31.6.3. Aangeleerde reflexen
31.6.4. Oefenvragen bij 31.6
31.6.5. Toetsvragen bij 31.6
31.7. Spieren
31.7.1. Het skelet
31.7.2. Dwarsgestreepte spie...
31.7.3. Antagonisten
31.7.4. Snelle en trage spie...
31.7.5. Sport is gezond, top...
31.7.6. Toetsvragen bij 31.7
31.8. Samenvatting
U bezoekt 10voorBiologie.nl als gastgebruiker, waardoor u slechts een fractie van onze lesstof kunt bekijken. Met ons proefabonnement verkrijgt u toegang tot het volledige aanbod. Vraag het proefabonnement nu direct aan of neem contact op met info@10voorBiologie.nl.

31.4.2 Het autonome zenuwstelsel

Het autonome zenuwstelsel bestaat uit twee systemen die een tegengestelde werking hebben en samen zorgen dat alles in je lichaam goed functioneert.

Het orthosympathische zenuwstelsel is vooral actief als jijzelf actief bent. Het stimuleert de hartslag, verhoogt de bloedsuikerspiegel en de spanning in de spieren. Tegelijk remt het de spijsvertering, door te zorgen dat er weinig bloed naar de darmwand gaat.

Het parasympathische zenuwstelsel zorgt juist voor rust van het lichaam en is vooral actief als je je ontspant of slaapt. Het stimuleert de spijsverteringsorganen, remt de hartslag en de ademhaling, en verlaagt de bloedsuikerspiegel.

De doelwitorganen van het parasympathische en het orthosympathische zenuwstelsel zijn dezelfde. Het zijn de organen die met de homeostase en de stofwisseling te maken hebben: zoals hart, klieren en de spieren van de darmen en de blaas. Doordat deze organen verbonden zijn met de twee autonome systemen, kan de activiteit heel nauwkeurig worden geregeld. Het autonome zenuwstelsel staat in nauw contact met delen van de hersenen (vooral de hersenstam), maar vormt grotendeels een apart systeem. 

10voorBiologie.nl - (c) Medical Art Rogier Trompert
Figuur 12. Ligging en werking van het autonome zenuwstelsel
1 = grensstreng; 2 = autonome zenuwknopen; 3 = zwervende zenuw (nervus vagus)

Je ziet in figuur 12 dat het autonome zenuwstelsel bestaat uit een aantal zenuwknopen met zenuwen, die enerzijds verbonden zijn met de organen en anderzijds in contact staan met ruggenmerg en hersenen. Het orthosympathische zenuwstelsel bestaat uit een rij zenuwknopen, die naast de wervelkolom ligt. Deze rij wordt de grensstreng genoemd. Er zijn ook enkele orthosympathische zenuwknopen in de buik.

Het parasympathische zenuwstelsel wordt gevormd door enkele zenuwknopen in de hersenstam en in het onderste ruggenmerg, en door de zenuwen die deze zenuwknopen met de organen verbinden. 

Terwijl de taakverdeling tussen het orthosympathische deel en het parasympathische deel eenvoudig duidelijk te maken is, zie je dat de ligging ingewikkelder is.

 

Subdomeinen Deelconcepten Deelspecificaties
B4 doelwitorganen B4.2
idem autonoom zenuwstelsel, hersenstam B4.3
B4, B7 homeostase B4.1, B7.3